Dębickie trolejbusy
Nieco starsi mieszkańcy Dębicy i okolic pamiętają, że Dębica przez kilka
lat miała własną linię trolejbusową, która łączyła ją ze Straszęcinem.
Dziś pozostały po niej tylko słupy, które służą jako latarnie uliczne.
Edward Brzostowski w czasie, gdy rządził Igloopolem miał co do
Straszęcina wielkie plany. Tam zlokalizował zakład wiodący Igloopolu i
niewielka wtedy wieś przeżywała okres najlepszego rozwoju w swojej
historii. Oprócz zakładu miały tam powstać osiedla mieszkaniowe, sklepy,
punkty usługowe itp. Dla ułatwienia komunikacji pomiędzy Dębicą a
zurbanizowanym Straszęcinem zbudowano linię trolejbusową.
Pierwsze pogłoski o planowanej budowie linii trolejbusowej pojawiły się
w połowie lat 80-tych. Wkrótce wzdłuż obecnej Alei Jana Pawła II, wtedy
XXXV-lecia PRL, 1 Maja, i Słonecznej zaczęto ustawiać stojące do dziś
słupy trakcyjne. Linia zataczała pętlę wokół północnej części miasta,
biegła przez most na Wisłoce do Straszęcina, za nim rozgałęziała się
jedna linia biegła do dzisiejszego Szpitala Psychiatrycznego, druga w
okolice kościoła parafialnego w Straszęcinie. Mówiono wówczas, że każdy
z nich kosztował milion ówczesnych złotych. Słupów tych było kilkaset,
do dziś przetrwała ich część. Na terenie gminy Żyraków, czyli wzdłuż
drogi od mostu na Wisłoce do pętli w Straszęcinie większość z nich
została wycięta, a nieliczne pozostałe służą jako latarnie. Podobną
funkcje pełnią pozostałe słupy w Dębicy.
Pierwsze trolejbusy ruszyły w Dębicy dokładnie 1 listopada 1988 roku.
Tego dnia, w Święto Zmarłych jeżdżono bezpłatnie. Wszystkie kursy
kończyły się przy kościele w Straszęcinie, obok którego znajduje się
duży cmentarz. Był to prezent od kombinatu dla mieszkańców, z których
zdecydowana większość związana była z Igloopolem lub pozostawała pod
wrażeniem tego, co działo się mieście w tamtych latach.
Regularna komunikacja trolejbusowa rozpoczęła się nieco później, bo 12
listopada. Już wtedy wielu mieszkańców miasta dziwiło się, że linia nie
przebiega przez centrum miasta. Były co prawda plany rozbudowy sieci
trolejbusowej od Zawady do Podgrodzia i do WUCH-u, oraz do Przyborowa,
ale nigdy nie zostały zrealizowane. Wybudowana linia według założeń
Edwarda Brzostowskiego miała być pierwszym etapem tworzenia sieci
trolejbusowej w Dębicy. Pozostałe nigdy nie zostały zrealizowane. Na
przeszkodzie stanęły wówczas władze Dębicy, które nie godziły się na
budowę linii trolejbusowej przez centrum miasta.
Wybudowana linia stała się linią niemal wewnątrzzakładową. Korzystali z
niej głównie pracownicy Igloopolu dojeżdżający do pracy, ale także
mieszkańcy. Początkowo kierowcy trolejbusów nie bardzo radzili sobie z
prowadzeniem tych pojazdów. Bardzo często - w wyniku nieumiejętnej jazdy
- pałąki zasilające pojazd odrywały się od linii zasilających, co
wydłużało jazdę i denerwowało pasażerów śpieszących się do pracy. W
miarę upływu czasu kierowcy nabierali wprawy i podróż przebiegała
sprawnie.
Na trasie Dębica - Straszęcin jeździło łącznie 10 trolejbusów Jelcz Pr
110 E. Sieć trakcyjna została wykonana przez pracowników MZK Gdynia i
sieci z Krakowa i Śląska. Trolejbusy jeździły trasą o łącznej długości 5
km. Sieć zasilana była jedną podstacją trakcyjną o mocy 2 x 1,2 MW
dostarczoną przez Elektromonaż Kraków. Nie zbudowano dla trolejbusów
specjalnej bazy postojowej. Na noc zjeżdżały one na parking, w rejon
dzisiejszego Szpitala Psychiatrycznego.
W 1990 roku rozpadł się Igloopol. Nie dłużej przetrwały również
trolejbusy. W 1994 roku igloopolowskie trolejbusy zostały sprzedane do
Lublina i Tych (po 4 sztuki), Gdyni (2 sztuki). Pozostawiona linia
trolejbusowa została własnością gminy Żyraków na terenie Straszęcina i
Dębicy na odcinku miejskim. Sieć zasilająca w Dębicy została
zdemontowana przez burmistrza Zygmunta Żabickiego. Edward Brzostowski
nigdy mu tego nie zapomniał i wypomina mu tę decyzję przy każdej okazji.
Słupy natomiast służą do dziś jako latarnie, podobnie jak i te na
terenie Straszęcina.
Dębickie trolejbusy przez długie lata woziły pasażerów w Lublinie, Gdyni
i Tychach. Obecnie wszystkie są już wycofane z użytku.
Krzysztof Czuchra
|
 |
